https://thuviensach.vn

Table of Contents
Mục lục
Cái Kính:
Điệp Viên Ox - 13:
Quê Ta Vạn Tuế:
Có Nên Làm Bác Sĩ Không Con?:
Không Thể Thành Ngưới:
Phải Ho Lao Mới Được:
Xót Tiền Dân:
Thanh Tra Sắp Đến:
Cả Một Ổ:
Nếu Tôi Là Đàn Bà:
Xin Mời Bác Cứ Đến Chơi...:
Những Điều Trớ Trêu Của Kỹ Thuật:
Những Người Thích Đùa:
Secmenđi Sinh Ngày Nào?:
Chuyện Vợ Chồng:
Hội Cứu Vớt Gia Đình:
Giá Không Có Ruồi!:
Nhỏ Và Đẹp:
Những Người Thích Đùa:
Cơn Ác Mộng:
Những Người Thích Đùa:
Anh Lính Mêmét Làng Êmét:
Lỗi Là Tại Anh!:
Nghĩa Vụ Đối Với Tổ Quốc:
Diễn Văn Trong Lễ Khánh Thành:

https://thuviensach.vn

Mục lục
Cái Kính:
Điệp Viên Ox - 13:
Quê Ta Vạn Tuế:
Có Nên Làm Bác Sĩ Không Con?:
Không Thể Thành Ngưới:
Phải Ho Lao Mới Được:
Xót Tiền Dân:
Thanh Tra Sắp Đến:
Cả Một Ổ:
Nếu Tôi Là Đàn Bà:
Xin Mời Bác Cứ Đến Chơi...:
Những Điều Trớ Trêu Của Kỹ Thuật:
Những Người Thích Đùa:
Secmenđi Sinh Ngày Nào?:
Chuyện Vợ Chồng:
Hội Cứu Vớt Gia Đình:
Giá Không Có Ruồi!:
Nhỏ Và Đẹp:
Những Người Thích Đùa:
Cơn Ác Mộng:
Những Người Thích Đùa:
Anh Lính Mêmét Làng Êmét:
Lỗi Là Tại Anh!:
Nghĩa Vụ Đối Với Tổ Quốc:
Diễn Văn Trong Lễ Khánh Thành:

https://thuviensach.vn

NHỮNG NGƯỜI THÍCH ĐÙA
Azit Nexin
www.dtv-ebook.com

Cái Kính:
Một hôm, cách đây chừng 7, 8 tháng, có người bạn hỏi tôi:
-Tại sao anh không đeo kính?
-Làm sao tôi phải đeo?
-Tuổi anh bây giờ là phải đeo rồi chứ còn sao nữa. Không đeo, đến lúc
mắt hỏng nặng, không nhìn thấy gì đâu!
Từ lúc người bạn đó ra về, mắt tôi tự dưng mờ hẳn. Nhìn gần nhìn xa
đều không rõ nữa.
Lâu nay tôi vẫn thầm mong cho tóc chóng rụng, cho trán hói đi. Rồi đeo
thêm chiếc kính vào cho ra dáng trí thức. Vì tôi cho như thế là dấu hiệu của
một anh trí thức. Ngay như anh bán thịt bây giờ mà để trán hói và mang
kính vào, tôi cho trông cũng không khác gì giáo sư đại học! Nhưng cái mơ
ước ấy của tôi không thực hiện được, vì tóc tôi mỗi ngày một dày thêm. Thế
thì ít ra tôi cũng nên sắm cái kính mà đeo vậy. Ai nhìn thấy tôi, người ta
phải bảo: bác học đấy!
Vậy là tôi đi khám đốc tờ. Khám xong, ông này bảo tôi:
-Anh bị cận thị! 1, 75 đi-ốp!
Theo đơn ông ta dặn, tôi sắm một cái kính. Nhưng cứ động đeo vào là
tôi thấy mặt mày sa sầm, buồn nôn không chịu được. Thậm chí có lần, nói
vô phép các bạn, tôi nôn thật! Nôn thốc nôn tháo, nôn ra cả mật xanh mật
vàng. Không đeo thì không nhìn thấy gì, mà đeo thì tuy nhìn thấy được,
nhưng lại bị cảm giác buồn nôn. Thật đúng là khổ!
https://thuviensach.vn

Một ông bạn khác thương hại bảo tôi:
-Tôi có thể giới thiệu với anh một ông bác sĩ giỏi. Anh hãy đến ông ta
khám xem!
Ông bác sĩ này xem mắt tôi, rồi xem chiếc kính.
-Thằng cha lang băm nào cho anh đơn mưa cái kính này thế? Có phải
anh bị cận thị đâu!
-Thế tôi bị làm sao ạ?
-Viễn thị ! 2 đi-ốp!
Tôi lại mua kính mới. Đeo chiếc kính này tôi không còn thấy chóng mặt
buồn nôn nữa, nhưng lúc nào cũng bị chảy nước mắt. Đâm ra mắt tôi lúc
nào cũng đỏ hoe; như khóc ai vậy. Tôi bị cái cảm giác thương xót rất lạ.
Cặp kính này chỉ có đeo để đi đưa đám là hợp.
Một ông bạn thân tỏ vẻ ái ngại cho tôi:
-Thế này thì cậu đến mù mất! Cậu phải đi khám bệnh viện nhà nước
xem sao! ở đấy họ khám cẩn thận. Lại có giáo sư nhãn khoa nữa, chứ không
như mấy ông bác sĩ tư!
Bệnh viện nhà nước quả là có khác thật : máy móc nhiều, mà dụng cụ
cái gì cũng sáng loáng.
Tôi được một giáo sư khám. Tôi kể cho giáo sư nghe cái bất hạnh của
tôi:
-Người thì bảo tôi là cận thị, người thì bảo là viễn thị!
Giáo sư giận lắm :

https://thuviensach.vn

-Quân ngu! Anh không phải cân thị, cũng không phải viễn thị, mà là
loạn thị!
Theo đơn của giáo sư, tôi mua đôi kính khác. Cặp kính này tôi đeo vừa
lắm, trông cái gì cũng rõ. Phải mỗi tội bây giờ cái gì như cũng lùi hẳn ra xa.
Mấy bức tường trong căn buồn tôi sống hàng chục năm nay dường như bị
lùi xa đến hàng ba chục thước. Tôi giơ tay chực bắt tay người quen, nhưng
không sao với tới được. Định viết, giấy đã chạy xa khỏi tay đến hai thước.
Nhìn vật gì cũng thấy bé tí xíu. Người thì chỉ bằng hạt đậu ván... Nhưng hại
nhất là tôi không ăn uống gì được. Vì vừa ngồi vào bàn là đĩa thức ăn đã
chạy đi xa hai chục thước rồi. Mùi súp nóng bốc ngay dưỡi mũi, nhưng cứ
cầm thìa chực múc, thì bát súp đã ở cách xa hàng hai mét! Tôi không ăn
uống cử động gì được nữa. Một anh bạn phải dắt tay tôi đến một bác sĩ khác
tốt nghiệp ở Mỹ về. Khám xét cẩn thận xong ông ta bảo tôi:
-Đứa nào cho anh đơn mua cái kính này đây? Đúng là đồ lang vườn dốt
nát ! Anh cứ kiện lên phòng công tố cho nó bỏ mẹ!
-Thôi ! Cứ để thánh Ala trừng phạt hắn ! - Tôi nói.
Tôi lại thay kính mới. Bây giờ mắt tôi nhìn cái gì cũng hoá hai. Nhà tôi
đang bảy người, bỗng nhiên thành mười bốn. Mỗi người lại có một người
giống hệt mình. Thật tôi chưa bao giờ thấy chuyện lạ như vậy. Chả lẽ lại có
những người giống nhau đến mức độ như thế hay sao? Vô lý quá! Nhìn
xuống chân thì thấy bốn chiếc ủng, nhìn bàn tay thì thấy có mười ngón!
Tôi đến một ông bác sĩ khác. Ông này học ở Đức về.
-Ai bảo anh đeo kính này?
-Làm sao ạ?
-Sai chứ còn sao nữa!

https://thuviensach.vn

Hoá ra một mắt tôi bị viễn, còn mắt kia thì cận. Vị danh y mới lại ghi
cho tôi chiếc kính khác. Bây giờ tôi không phân biệt được sáng tối ưữa.
Xung quanh tôi tối như hũ nút.
-Đứa dốt nào ghi cho anh chiếc kính này vậy hả? Mắt anh hoàn toàn
bình thường, có làm sao đâu?
-Nhưng tôi không thấy gì cả! Tối cứ như bưng ấy!
-Thế là anh bị quáng gà thôi, chứ chẳng có làm sao hết!
Lại uống thuốc, lại tiêm, lại kính mới... Bây giờ các vật ở xa trông lại
hoá gần. Chân đáng lẽ leo lên tàu thuỷ, thì lại bước ngay xuống biển... Vì
tàu chưa cập bến, nhưng trông cứ như đã ngay sát bờ. Không còn viên bác
sĩ nào trong tỉnh là tôi chưa mò đến! Ông này bảo mắt phải tôi cận, mắt trái
viễn thì ông khác nói ngược lại. Ông trước kêu bị loạn thị thì ông sau phán
là bị đục nhân mắt. Đeo kính của cái ông bảo tôi bị đục nhân mắt, thì cái gì
cũng xa màu xanh cả. Có ông còn đoán tôi bị chứng mù màu. Nhìn phía
trước nhìn sang bên, nhìn xa nhìn gần, cái gì cũng biến thành hai, màu sắc
lẫn hết. Đi trên đường thẳng mà tôi có cảm giác như bước xuống cầu thang,
mỗi bậc cách nhau hàng bốn năm chục phân. Tôi cứ phải bước từng bước
dài như lạc đà vậy.
Một lần, đang đi trên cầu, thế quái nào tôi bước hụt một cái, ngã lăn
quay xuống dưới. Vì cứ tưởng những bậc cầu thấp hơn đến một mét. Cái
kính bị văng đi làm tôi không nhìn thấy gì nữa. Cái gì cũng mờ mờ ảo ảo.
Người ta đỡ tôi dậy:
-Cái kính của tôi đâu rồi? - Tôi hỏi.
Họ tìm thấy kính đưa cho tôi. Tôi đeo kính vào thì... Thánh Ala ơi!...
Mọi vật bỗng trở nên sáng sủa rõ ràng quá ! Vật nào đúng vật nấy, rõ mồn
một! Rõ như chưa bao giờ tôi có thể nhìn rõ vậy. Hay kính của người khác
chăng? Không! Đích thị kính của tôi đây mà! Đúng gọng sừng to màu đen
https://thuviensach.vn

đây! Tôi sướng không sao tả được! Bây giờ thì đừng hòng tôi bước chân
đến một anh bác sĩ mắt nào nhé! Tôi đã đọc được cả mấy dòng chữ nhỏ
nhất trên báo và nhìn rõ cả tên chiếc tàu thuỷ đậu tít ngoài xa. Tôi đi về nhà,
lòng vô cùng sung sướng.
-Kính của anh sao thế kia? - Vợ tôi hỏi.
-Làm sao?
Tôi bỏ kính ra xem. Ngón tay thò qua được cả lỗ gọng! Té ra mắt kính
đã bị vỡ rơi mất rồi mà tôi không biết.

https://thuviensach.vn

NHỮNG NGƯỜI THÍCH ĐÙA
Azit Nexin
www.dtv-ebook.com

Điệp Viên Ox - 13:
Y là điệp viên cỡ thượng thặng. Tên tuổi của y, ngay từ khi y còn sống,
đã được ghi vào lịch sử tình báo thế giới. Quãng năm dài hoạt động ở
phương Đông đã cướp đi của y nhiều sức lực, nhưng không vì thế mà trông
y mất vẻ điển trai rắn rỏi. Nhà nước đặt toàn bộ hy vọng vào người điệp
viên OX-13 của mình, coi y là niềm tự hào của ngành tình báo quốc gia.
Một ngày nọ, OX-13 được phái sang Thổ Nhĩ Kỳ để thực hiện một
nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.
Trước khi đi hoạt động ở một nước nào, công việc đầu tiên của OX-13,
tất nhiên là phải học tiếng nói của nước ấy. Năng khiếu ngoại ngữ của y quả
là có một không hai. Kinh nghiệm cho y thấy rằng, học ngoại ngữ tốt nhất
là học trên giường, nên OX-13 quyết định cưới một người vợ bản xứ để
hoàn thiện thêm tiếng Thổ của mình. Việc chọn một cô gái thích hợp đối
với y không phải là điều khó khăn. Ngay cả cái điều kiện hóc búa mà bố mẹ
vợ đưa ra, bắt chàng rể tương lai phải theo đạo Hồi, y cũng vượt qua một
cách dễ dàng. Vốn là một người có tư tưởng dễ dãi và bình đẳng đối với các
vấn đề tôn giáo, nên y đã dũng cảm chịu đựng một phẫu thuật khá nguy
hiểm cho một người ở vào lừa tuổi y, để đang là Risa Vêlinh, y có thể biến
thành Rêsát Vêli.
Chỉ sau chưa đầy 2, 3 tháng, tiếng Thổ của OX-13 đã có thể coi là tuyệt
hảo.
Vậy là cuối cùng, y đã tự thiết lập xong cho mình một vị trí vững chắc
trên đất nước xa lạ và tạo được những điều kiện hết sức thuận lợi để hoàn
thành sứ mạng mà người ta giao phó cho y ở xứ sở này. Nhưng chính vào

https://thuviensach.vn

lúc đó, trong cuộc đời y đã xảy ra một biến cố bất ngờ. Chắc các bạn cũng
biết, nhiều khi một môi trường mới mẻ hay một hoàn cảnh xa lạ có thể làm
cho con người bỗng thay đổi hẳn. Đối với OX-13 cũng vậy. Việc chuyển
theo đạo Hồi, việc cưới vợ Thổ, về việc chung sống với những người Thổ
làm cho trái tim đá, ý chí sắt và thần kinh thép của y đột nhiên trở thành
mềm yếu. Chuyện đó thoạt nghe có vẻ khó tin, nhưng sự thực lại hoàn toàn
đúng như vậy. Có thể, cái bầu không khí ấm áp chân thành bao bọc xung
quanh Rêsát Vêli đã làm cho lòng y trở nên hiền dịu. Trách nhiệm của nghề
tình báo bắt đầu làm y thấy nặng nề khó chịu: y cảm thấy chán ghét cái
công việc lén lút chống lại những con người dễ thương và tốt bụng ấy. Y tự
nhủ sẽ đến đầu thú tại cơ quan phản gián Thổ Nhĩ Kỳ, sẽ thú nhận hết mọi
chuyện với họ, rồi muốn ra sao thì ra!... Y đã chuẩn bị tất cả với ước vọng
duy nhất là làm sao thoát khỏi cái trò chơi mà y đang vướng vào, để được
sống yên ổn hạnh phúc trong cái tổ ấm gia đình, bên cạnh người vợ yêu và
những con người trung thực đáng mến.
Thế là y quyết định đi thực hiện ý định đó.
Rêsát Vêli bước vào một toà nhà lớn. Chẳng hề đắn đo, y gõ cửa căn
phòng đầu tiên mà y gặp, rồi đứng ngay tại ngưỡng cửa, y báo ngay cho
một viên chức ở đó biết rằng: Y, Rêsát Vêli, hay Risa Vêlinh, hay OX-13,
chính là gián điệp của nước ấy nước ấy, và được phái sang đây để tiến hành
một nhiệm vụ đặc biệt.
Danh tiếng của đại cường quốc quả là có một tác động kỳ lạ đối với
người viên chức nọ: vừa nghe thấy cái tên ấy, anh ta không còn chú ý gì đến
hai tiếng "gián điệp" nữa, mà vội vàng đứng phắt dậy, cúi rạp người trước
Rêsát Vêli, kính cẩn tự giới thiệu tên tuổi và chức vụ của mình.
-Rất hân hạnh được quen biết ngài! Xin mời ngài ngồi! - anh ta nhắc lại
với giọng đầy xúc động.

https://thuviensach.vn

Không! Rêsát Vêli quả là không nhầm khi nghĩ về cái dân tộc đáng quý
này! Ngay cả với một tên gián điệp họ vẫn tiếp đón với nụ cười niềm nở! Y
rút thuốc lá ra mời người viên chức, đoạn ngồi xuống ghế và bắt đầu nói:
-Tôi là điệp viên OX-13. Tôi được phái sang đây với mật danh là Risa...
-Thưa, chúng tôi có thể giúp gì cho ngài? - người viên chức nhã nhặn
ngắt lời y - Ngài cần gì ở chúng tôi ạ?
Rêsát Vêli chưng hửng:
-Nhưng tôi là... gián điệp mà! - y do dự kéo dài giọng.
-à, tốt lắm!... - nhân viên nọ suy nghĩ - Chắc ngài muốn làm việc cho
chúng tôi phải không ạ? - rồi không đợi trả lời, anh ta nở một nụ cười đon
đả nói tiếp - Vậy xin mời ngài lên tầng 2, phòng 228 ạ!
Tại phòng số 228, người ta nghe Rêsát Vêli một cách hết sức chăm chú,
rồi cuối cùng hỏi y:
-Thế nhiệm vụ của ngài là gì?
-Đặt mìn gây các vụ nổ ngầm - Rêsát Vêli đáp.
-Bộ phận của chúng tôi hiện nay đã được bổ sung đầy đủ. Trong thời
gian tới chắc cũng chưa có chỗ khuyết. Nên rất tiếc chúng tôi không thể bố
trí cho ngài việc gì được!
Nhà tình báo nổi tiếng, vốn là người hết sức bình tĩnh, nghe thấy thế
bỗng cảm thấy thần kinh của mình không còn được bình thường nữa. Y nói
như hét:
-Nhưng tôi đã nói với các ngài rằng tôi là một điệp viên! một tên gián
điệp!...

https://thuviensach.vn

-Tuyệt lắm! Nhưng ngài muốn gì ở chúng tôi? Ngài muốn chúng tôi che
chở cho ngài ư?
-Nhưng tôi là một điệp viên nước ngoài! Chả lẽ ở đây không có ai giải
quyết vấn đề của tôi cả hay sao? - rồi bằng một giọng run run, Rêsát Vêli
nói tiếp - Tôi sẽ khai hết tất cả các điều bí mật!
-á, à! Thế thì lại là chuyện khác! Nếu vậy xin ngài quá bộ leo lên một
tầng nữa, sau đó rẽ tay phải, rồi đi theo hành lang đến căn phòng cuối cùng.
ở đó người ta phụ trách các vấn đề nổ mìn.
Rêsát Vêli leo lên tầng 3.
-Thưa ngài, tôi là nhân viên tình báo...
Viên quan chức ngồi ở bàn thậm chí không thèm ngẩng đầu lên.
-Ai bảo ông đến đây?
-Không ai cả, tôi tự đến...
Viên quan chức tức giận rời mắt khỏi đống giấy tờ:
-Tôi hỏi, ai chỉ cho ông đến phòng tôi?
-ở phòng 228 người ta cho tôi biết là ngài phụ trách vấn đề nổ mìn.
-Vâng, đúng rồi! Nhưng nổ mìn cũng có nhiều cách khác nhau.
-Tôi chuyên về phá cầu.
-Đấy! Ông thấy chưa? Nếu thế thì lại không thuộc bộ phận chúng tôi!
Mìn là mìn, mà cầu là cầu chứ!...
-Thế thì tôi phải đến gặp ai ạ?

https://thuviensach.vn

-Gặp ai ấy à? - viên quan chức suy nghĩ một lát rồi đáp - à, phải rồi! Ông
hãy lên tầng 4, ở đó họ sẽ chỉ dẫn cho!
Khoảng 10' sau, Rêsát Vêli đã ngồi trong một căn phòng khác và đang
trình bày. Người ta nghe y rất chăm chú rồi hỏi y:
-Ngài chuyên làm nổ các loại cầu gì?
Nghe hỏi thế Rêsát Vêli cảm thấy như chính mình cũng sắp bị nổ tung.
-Sao? Chả lẽ các ngài không biết có những loại cầu gì nữa hay sao?
-Chúng tôi biết. Cầu thì có cầu đá, cầu bê tông, cầu gỗ... Nhưng mỗi loại
cầu chúng tôi có bộ phận nghiên cứu riêng.
-Nếu vậy, tôi chuyên về cầu bê tông - Rêsát Vêli thú nhận.
-Nếu thế thì ngài đến nhầm chỗ rồi! Ngài phải lên tầng năm, phòng số
501 cơ! ở đó họ phụ trách vấn đề của ngài.
Sau khi nghe Rêsát Vêli trình bày, viên quan chức phòng 501 suy nghĩ
một lát rồi cầm lấy máy điện thoại.
-Bẩm ngài!... Có một người đến chỗ chúng tôi tự xưng là điệp viên và
khai ra biết làm nổ các cầu bê tông. Xin ngài cho biết phải xử trí với anh ta
thế nào ạ? Dạ... dạ! Bẩm vâng ạ! Và với vẻ hài lòng, anh ta quay sang Rêsát
Vêli, lúc này bỗng thấy hy vọng là chuyện của mình sẽ được giải quyết Tốt nhất là ngài hãy làm theo lời khuyên của cấp trên chúng tôi và hãy tìm
gặp ngài Hasim.
Ngài Hasim chăm chú lắng nghe từ đầu đến cuối câu chuyện của Rêsát
Vêli rồi hỏi:
-Xin lỗi, ngài có thể cho biết ngài phá nổ cầu bằng phương pháp gì
không ạ?

https://thuviensach.vn

Rêsát Vêli nóng bừng mặt:
-Nhưng... bằng phương pháp nào thì các ngài cần gì phải biết?
-Xin ngài hãy bình tĩnh...! E... hèm! Ngài bảo ngài là một điệp viên mà
ngài lại dễ xúc động quá!... E... hèm... Chắc ngài cũng biết rằng ở chỗ
chúng tôi người nào thần kinh không vững thì không thể làm việc được...
Tại sao tôi hỏi ngài như thế? Là vì đặt thuốc nổ có dây cháy chậm rồi châm
ngòi là một chuyện, còn gài mìn giờ, hoặc mìn điều khiển theo cự ly lại là
chuyện khác! Mỗi cách chúng tôi có bộ phận phụ trách riêng...
-Tôi có thể sử dụng cả hai cách! - Rêsát Vêli cáu tiết quát - Tôi là điệp
viên! Các ngài có hiểu không? Một điệp viên ngoại hạng! Tôi biết làm tất
cả! Các ngài rõ chưa?
-Nếu vậy, đó không phải vấn đề chúng tôi phụ trách! Xin mời ngài
xuống tầng một, phòng thứ ba, bên phải cơ ạ!
Tuy đã gần như tuyệt vọng, nhưng Rêsát Vêli vấn kể lại từ đầu đến cuối.
Giọng y đã uể oải, chán nản. Viên quan chức cửa phòng ba, bên phải, tầng
một, vừa nghe y nói, vừa đổi chân luôn luôn, ra chừng khó chịu. Y đã đứng
lên mặc áo măng tô, chốc chốc lại liếc nhìn đồng hồ.
-Tốt lắm, ông bạn thân mến ạ! Mọi việc rõ cả rồi. Nhưng sao ông đến
muộn quá vậy? Giờ làm việc hết mất rồi! Văn phòng đã đóng cửa. Mà
chuyện của ông lại rất quan trọng và đòi hỏi mất nhiều thời gian!...
-Nhưng có phải lỗi tại tôi đâu! Suốt ngày tôi cứ bị người ta đuổi đi hết
phòng này đến phòng khác.
-ồ, ông bạn ạ! Tôi rất hiểu ông. Nhưng ông cũng phải hiểu cho tôi chứ!
Là hết giờ làm việc mất rồi!
Rêsát Vêli há hốc mồm. Nhưng viên quan chức đã bước ra phía cửa.

https://thuviensach.vn

-Thôi, xin lỗi ông bạn! Ngày mai thế nào ông cũng đến nhé! Nhưng nhớ
đến sớm một chút đấy!
Rêsát Vêli, tức Risa Vêlinh, cũng tức điệp viên trứ danh OX-13, vừa
mệt mỏi lê bước trên phố vừa miên man suy nghĩ: "Thế là rút cuộc ta không
thoát khỏi cái trò chơi quái gở này... Lại phải tiếp tục cái công việc quái
gở... Và hơn nữa, lại ở cái đất nước cũng hết sức quái gở này!...".

https://thuviensach.vn

NHỮNG NGƯỜI THÍCH ĐÙA
Azit Nexin
www.dtv-ebook.com

Quê Ta Vạn Tuế:
Nếu cậu tin những chuyện sau đây là thật thì tớ cũng coi như một người
đã chết - anh ta nói.
Chúng tôi tựa lưng vào tường ngục sưởi nắng. Viên coi tù Darưpoócxôn
chắp tay sau đít đi qua mặt chúng tôi ra vẻ muốn nói rằng hai tay hắn đã
đắo lên những ngọn đồi kia.
-Thế thì ai mới là người sống? Cái gì chả thế - tôi đáp - cậu phải cảm ơn
trời đất mới phải. Có những người còn cơ cực hơn chúng ta nhiều ấy chứ.
Thôi vui lên, còn cái xác là may rồi!
-Đâu có thế, ông bạn, - anh ta phản đối - không còn ai có thể cơ cực hơn
được. Phải khẳng định là tớ đã không còn tồn tại nữa. Bây giờ thậm chí tớ
cũng không thể giải thích cho cậu được... Cậu có nhìn thấy tớ thật, nhưng
cái đó chẳng nghĩa lí gì : tớ vẫn cứ là đã chết rồi, tớ không còn tồn tại. Đầu
tiên tớ biết là tớ không còn nữa vào lúc tớ 12 tuổi. Trước đó ở quê tớ không
có trường công. Năm đó nhà nước công bố bảng chữ cái và những nhà có
học ở quê tớ quyết định phải đưa con vào trường công. Bố tớ tự cho mình là
người có học thức nên cũng muốn tớ vào đó. Thế rồi ông ấy cầm tay tớ dắt
đi. Ông hiệu trưởng đòi bố tớ cho xem giấy khai sinh của tớ.
-Chúng tôi chưa khai cho cháu - bố tớ nói - hay ông lấy giấy của tôi vậy!
Tất nhiên là không được. ở trường Đavuđa Khôđji, học trò học chữ cũ,
không cần khai sinh.
Bố tớ cứ muốn tớ học trường mới...

https://thuviensach.vn

Phải cầu cứu đến người làm đơn thuê ngồi trước phòng thị chính. Sau đó
cầm đơn vào phòng khai sinh... Một thầy ký nhận đơn, rồi rút ra những sổ
sách gì gì, sau đó lục mãi mới thấy phần ghi về bố tớ.
-Ông là Rêsít? - người ấy hỏi.
-Dạ phải - bố tớ đáp.
Thầy ký lần sách đọc những số liệu về bố tớ:
-Năm sinh 1897... quận Đêghimentep phố Tavaxbaga, số nhà cũ là 51,
mới là 28... Năm 1911 lấy vợ là Khađgiê. Sinh con trai là Êmin. Phải vậy
không?
-Đúng ạ - bố tớ đáp - Tôi muốn làm giấy khai sinh cho thằng cháu Êmin.
Tôi định cho cháu vào học trường công. Trước đây người ta không đòi khai
sinh.
Thầy ký nghi hoặc nhìn bố tớ:
-Cha nội ơi, khai sinh nào cơ? Con ông chết lâu rồi còn gì!
-ấy chết, ngài nói vậy! - bố tớ sửng sốt - cháu nó đây, nó đang đứng cạnh
tôi mà.
Thầy đọc lại mấy hàng trong sổ:
-Ông là Rêsít?
-Đúng, Rêsít.
-Bố ông tên là Mêmét?
-Đúng, điều ấy cũng đúng.
-Ông lấy vợ tên là Khađgiê, sinh con tên là Êmin.
https://thuviensach.vn

-Hoàn toàn đúng. Đích thực là vậy. Và bây giờ tôi muốn khai sinh cho
thằng cháu Êmin ấy đây.
-Thế là thế nào? Mọi cái đều đúng, mà riêng chuyện thằng Êmin chết thì
lại sai? Sổ ghi là nó chết, mà người chết thì làm sao lấy giấy khai sinh được
nữa.
Tớ khóc oà lên.
-Nín đi - bố tớ quát - có phải sổ ghi chết là mình phải chết đâu mà sợ.
-Nhưng thầy ký bảo con đã chết rồi, hu...hu...!
-Kệ thầy ấy. Cứ nghe bố nói là đúng.
-Sổ đã ghi là không có bao giờ sai - thầy ký lý sự - đã ghi là y như thực.
Ông có mưu gì chăng. Tôi không làm đâu. Không ai đi cấp khai sinh cho
người chết rồi.
-Mưu gì là thế nào kia ạ? - bố tớ rụt rè hỏi.
-Nhà các ông bao giờ cũng lắm chuyện lắm - thầy ký đáp - ông muốn
mặc cả với người nhà nước đòi người chết ra người sống hả? Tráo trở thật.
-Vậy xin hỏi, cháu nó chết ngày giờ nào ạ? - bớ tớ hỏi thêm.
Thầy ký liếc sổ:
-Đại chiến thứ nhất nó bị đi lính. Năm 1915 hi sinh ở Tranacal. Nó được
xoá sổ vì có giấy báo tử của đơn vị số 331/85.
Bố tớ nổi đoá:
-Bẩm ông, ông nghe đây, ông xem lại sổ xem, tôi lấy vợ năm 1911 cơ
mà.

https://thuviensach.vn

-Phải - thầy ký đáp - có ghi : ông lấy vợ năm 1911.
-Thế cứ cho rằng con trai tôi sinh vào ngày cưới tôi đi, thì năm 1915 nó
mới có 4 tuổi. Làm sao trẻ con 4 tuổi lại đi lính và chết trận được.
Thầy ký bối rối, lão nhìn tớ, nhìn sổ, rồi nhìn bố tớ, rồi lại nhìn sổ, cuối
cùng kết luận:
-Thằng Êmin nhà ông sinh năm 1896. Vậy là khi chết nó 19 tuổi.
-Con tôi sinh năm 1896? - bố tớ hỏi lại - Thánh Ala phù hộ cho ông, thế
còn tôi sinh năm nào, ông xem lại sổ xem.
Thầy ký xem sổ.
-Ông sinh năm 1897. - lão nói.
-Ông ơi, ông chớ có nói rằng hoá ra tôi lại sinh sau con tôi một năm cơ
đấy?
Mấy thầy ký khác cùng phòng bước lại, nhưng không ai biết đằng nào
mà lần.
-Sổ đã ký như thế thì chịu - thầy ký của tớ bảo thế - Tất nhiên, là có
khiếm khuyết gì đây, nhưng chưa biết chỗ nào?
-Thưa các thầy - bố tớ bảo các thầy ký - có thầy nào ở đây đẻ sau con
mình không?
Một thầy sửng cồ:
-Đừng lôi cổ bố người khác vào chuyện của mình. Người chết chúng tôi
không cấp khai sinh, thế thôi!

https://thuviensach.vn

Bố con tớ lên chỗ ông trưởng phòng khai sinh kể lại đầu đuôi. Ông
trưởng phòng theo bố con tớ xuống chỗ mấy cuốn sổ cái. Hai bên cùng xem
lại hồ sơ.
-Đúng hết - ông trưởng phòng nói - Sổ đã ghi thế. Con ông hy sinh năm
1915 - Rồi ông lại ra chiều suy nghĩa, cuối cùng lại dứt khoát - Hẳn là thế.
Vợ ông nhiều tuổi hơn ông. Đúng là ông đã lấy một quả phụ. Bà có con
riêng tên là Êmin. Thẳng con ghẻ Êmin của ông hơn ông một tuổi, nhưng,
sổ vẫn ghi cho ông là bố.
Tớ khóc rống lên.
-Im đi, con - bố tớ giận dữ nói - Ai là người biết rõ bố của con, ta hay là
sổ?
Ngài trưởng phòng kính cẩn nói:
-Sao ông nói lạ thế? Rành rành đây còn gì nữa!
Dù bố tớ không biết đọc biết viết nhưng ông không thuộc hạng người dễ
dàng đầu hàng.
-Khađgiê, con gái ông Bêkia, sinh năm 1904 - ông trưởng phòng đọc
trong sổ.
-Vậy theo ông - bố tớ nói - vợ tôi sinh năm 1904, còn thẳng con Êmin
của bà ấy sinh năm 1896, phải vậy chứ gì? Ông nghe tôi nói này, có bao giờ
ông thấy con ra đời trước mẹ nó 8 năm không?
Theo cuốn sổ ấy thì tớ sinh trước bố tớ một năm và trước mẹ tớ tám
năm. Mẹ tớ lấy bố tớ năm lên 8 tuổi và sinh ra tớ 15 năm rồi mới đến hôn
lễ.

https://thuviensach.vn

Các thầy ký và ông trưởng phòng xúm quanh cuốn sổ, thảy đều cúi đầu
trầm tư mặc tưởng. Bỗng ông trưởng phòng nghĩ ra:
-Hẳn là thế này : trước đó bà Khađgiê đã lấy 1 đời chồng, người chồng
ấy có 1 đứa con riêng tên là Êmin. Đứa con ghẻ ấy của bà Khađgiê hơn bà 8
tuổi. Chồng chết, bà không bỏ rơi cậu nghĩa nam kia mà vẫn nuôi nó khi lấy
ông Rêsít. Thấy chưa, thằng Êmin hơn mẹ kế nó 8 tuổi và hơn bố dượng nó
1 tuổi.
-Đúng thế - thầy ký của chúng tớ nói - chỉ có thể là như vậy.
-Quỷ thật! - bố tớ phát cáu - Lại còn thế nữa! Vợ tôi lấy tôi năm lên 8
tuổi, mà trước đó lại còn 1 đời chồng nữa?
-Hẳn chứ - ông trưởng phòng nói - làm sao khác được? Nếu nhà ông giải
nghĩa được đúng hơn, xin mời!
Tớ lại khóc.
-Làm gì mà gào lên thế con - bố tớ an ủi - Thôi, vào trường Đavađa
Khôđji mà học, thế là xong.
Nhiều năm sau, lúc tớ lớn lên, lại có chuyện.
Các cậu có thể tin được rằng người ta bắt tớ vào lính hay không? Vì tớ
chết rồi cơ mà. Tớ đã chết ở Tranacal rồi. Làm sao ngườ chết còn đánh
nhau được? Nhưng bố con tớ không làm sao cho họ hiểu ra. Bọn cảnh sát
tóm được tớ dẫn đến bàn tuyển quân. Bố tớ cũng đi theo.
-Bẩm ngài, trong sổ đã có mục khai tử cho nó rồi đấy ạ. Cháu nó có đâu.
Nếu nó sống thật thì nó đã được cấp giấy khai sinh.
Bố tớ chưa kịp nói hết câu, lão trưởng ban đã gào lên:
-Sao, nhà ông muốn giấu thằng này khỏi quân dịch à?

https://thuviensach.vn

Tớ bị đưa về đơn vị ngay tút suỵt. Thực ra, tớ cũng mừng. Như thế
nghĩa là tớ vẫn còn sống. Tốt quá. Rồi đến lúc mãn hạn. Bạn bè tớ được giải
ngũ, còn tớ không được cấp giấy cho về. Làm sao lại cho một thằng như tớ
xuất ngũ được? Muốn xuất ngũ phải có giấy nhập ngũ đã chứ. Mà tớ lại
không có cái giấy ấy. Đơn vị tớ người ta gửi lên ban quân ngũ xin giấy cho
tớ. Chưa đầy 1 tháng có giấy báo về : "Người mà các anh đòi xin giấy đã hy
sinh năm 1938 khi thi hành quân lệnh trong chiến dịch Đécxim."
-Người ta nhầm đấy - tôi nói với ngài sĩ quan chỉ huy đại đội - không
phải tôi chết ở Đécxim, mà là ở Tranacal cơ. Tốt nhất là ngài hỏi về phòng
khai sinh, ở đấy có đủ số liệu.
Tớ đã tốn bao nhiêu công sức để đi chứng minh rằng mình vẫn còn
sống. Không chứng minh thế, không giải ngũ được. Cuối cùng người ta cấp
cho tớ một tờ giấy in nói rằng tớ đã mãn hạn quân dịch và được thả về.
Đến nhà, tớ mới hay rằng bố tớ đã chết, nhưng ông ấy còn một món nợ
ngân hàng 5000 đồng vào 2000 đồng thuế nhà nước chưa trả. Mà tớ lại là
kẻ nối dõi tông đường duy nhất, tớ đành phải gánh nợ. Mấy ông phán sở tái
chính không cho tớ một phút nào yên tĩnh.
-Các ông ơi, tôi có còn sống đâu! Ông nào không tin cứ đến phòng quân
vụ mà hỏi. Đến đấy chưa tin xin hỏi tiếp đến phòng khai sinh. Người chết
làm sao trả nợ thay bố?
-Thế anh không phải là con trai ông Rêsít hay sao? Anh định trốn nợ cha
đấy hả?
-Không, tôi nào có trốn. Nhưng tôi chết thật rồi mà...
Chà! Giải thích thế nào được! "Muốn sao thì sao anh cũng phải trả nợ
cho cha!" Tớ đã định bụng không trả, nhưng bọn họ nói rằng còn nợ thì
chưa được thừa kế gia sản. Bố tớ lại còn một ít ruộng, một nhà ở và một cửa
hàng. Tớ bèn vay tiền trả nợ. Tớ nghĩ, được hưởng gia tài rồi tớ sẽ trả hết.
https://thuviensach.vn

Lúc trả nợ thậm chí tớ còn thấy vui trong bụng. ít ra khi trả nợ người ta
cũng còn cảm thấy được rằng người ta còn sống. Nhưng đến cái khoản gia
tài thì lại khắc hẳn! Làm sao chứng minh được rằng tớ là con bố tớ? Lại
phải khai sinh! "Nhà anh chết rồi, sao còn thừa kế được gia tài? Mà anh còn
chết trước bố anh nữa ấy chứ."
- người ta tuyên bố với tớ như vậy. Thế là tớ lại không chứng minh được
rằng tớ còn sống. Tớ bảo họ: "Thôi được, thế bây giờ tôi có đứng trước mặt
các ngài hay không? Các ngài có nhìn thấy tôi hay không đấy? Đứng trước
mặt các ngài là người thật hay tượng gỗ? Tôi có tòng quân không? Có trả
nợ không?"
-Những cái đó chẳng có nghĩa lý gì - họ bảo - Trước pháp luật anh là kẻ
chết.
-Nhưng tôi đã chết đâu - tớ cãi.
-Không chết, nhưng liệt hạng chết!
Tớ đâm đơn ra toà. Tớ thuê thầy cãi. Trước toà, luật gia bộ tài chính
phản bác tớ. Vì đại diện cho quyền lợi ngân khố quốc gia, lão ta khẳng định
rằng một khi bố tớ đã không có người thừa kế thì tài sản kia phải nộp ngân
khố. Lão cứ khăng khăng một lẽ : người thừa kế đã chết. Trạng sư của tớ
nói rằng tớ sống, còn lão ta thì rằng tớ chết. Cứ thế cãi nhau tùm lum. Luật
gia bộ tài chính đưa ra những giấy tờ hợp thức đến nỗi suýt nữa tớ cũng
phải đồng ý và thừa nhận rằng tớ chết thật rồi.
Vụ kiện kéo dài 2 năm. Không có giấy khai sinh tớ không xin đâu được
việc làm. Nợ nần ngập cổ, một hôm tớ điên đầu lên và nói lảm nhảm những
gì không nhớ. Tớ bị bắt và bị tống ngục. Tớ bảo : Này các người, sao lại bắt
tôi? Tôi chết rồi mà! Làm sao còn bắt người chết?
-Anh bạn ơi! Người chết thì sao lại nói được? Tán như ranh mà kêu là
chết rồi!
https://thuviensach.vn

Các cậu thấy không? Bị vào tù, tớ lại thấy vui là khác. ít ra trong lòng tớ
còn loé lên một niềm tin rằng tớ vẫn sống.
Ra tù tớ lại thấy buồn vì mình chẳng được hưởng cái gia tài kia. Các chủ
nợ bắt đầu thúc ép. Tớ phủi tay chuồng đi Xtămbun, nhưng vẫn không được
đi làm. ở đó tớ gặp một cô gái và định cưới. Nhưng cưới sao được khi
phòng khai sinh chỉ cho giấy khai tử? Tớ đành sống ngoại hôn với nàng.
Nhưng lấy gì mà sống? Tớ đành tìm một người đứng tên để mở cửa hàng.
Tớ là người chết thì sao làm được chủ tiệm. Được một năm thì người đứng
tên cuỗm tiền của tớ chuồn mất. Tớ phải nộp thuế. Tớ tuyên bố rằng tớ chết
rồi, nhưng ma nào tin.
Làm thế nào được? Tớ đành đi ăn cắp. Bị tóm, tớ bảo rằng: "Trước pháp
luật tôi là người chết.", nhưng không ai thèm nghe. Người chết mà lại ăn
cắp được! Đã ăn cắp được nghĩa là vẫn sống. Sự thể thế đấy : mày muốn đi
học, người ta bảo mày chết rồi, lúc có quân dịch mày là người sống, lúc cần
giải ngũ - lại chết, trả nợ cho bố thì sống, còn hưởng gia tài - mày có sống
đâu, nhưng cần bỏ từ thì mày lại sống.
Tớ cũng vui vì lại vào tù. Dù sao bây giờ trước mắt mọi người tớ cũng
hiện hữu, mặc dầu chính thức thì đã là chết. Nhưng tớ còn 4 đứa con, chúng
không ra sống cũng chẳng ra chết; trước pháp luật chúng chưa ra đời. Bố
chúng không có thì sao chúng ra đời được?... Thôi, còn 3 ngày nữa tớ ra tù
rồi, tớ sẽ lại không còn sống trước pháp luật nữa.
Viên cai ngục nâng coi lên miệng.
Tù nhân dạo chơi phải vào khám, chúng tôi cũng đứng lên.
-Cậu ạ - anh ta nói - trước pháp luật chúng ta không sống, nhưng dẫu
chúng ta có sống phỏng đã ích gì? Cái chính là làm sao đất nước hùng
cường phải không? Quê ta vạn tuế. Còn chúng ta, chúng ta không sống
chăng, cũng được.

https://thuviensach.vn

NHỮNG NGƯỜI THÍCH ĐÙA
Azit Nexin
www.dtv-ebook.com

Có Nên Làm Bác Sĩ Không Con?:
Chúng ta thiếu thầy thuốc là thế, nhưng một số người vẫn phải chạy
sang Âu, sang Mỹ kiếm ăn ! Thì ra có những nhà thông thái nửa mùa của
chúng ta muốn rằng các bác sĩ trẻ học ở nước ngoài trở về trước hết phải
qua một kỳ sát hạch rồi mới được hành nghề.
-Anh về nước làm gì? - một bác sĩ già, giàu kinh nghiệm, làm giám khảo
hỏi.
-Để làm việc, để chữa bệnh ạ.
-Hừm, tất nhiên... Ngoài ra anh còn biết làm gì nữa?
-Thế là thế nào ạ?
-Thế là thế, chứ còn thế nào nữa? Thí dụ, biết sáng tác nhạc, làm thơ,
đóng phim, buôn bán... Hay cũng có thể anh có khả năng làm nghị viện,
làm bộ trưởng, làm chính khách... Tất nhiên anh sẽ phải làm một việc gì
như thế chứ.
-Dạ, không. Cháu chỉ chữa bệnh thôi ạ. Cháu con nhà nghèo, làm cho
nhà nước lương không đủ ăn, nên cháu sẽ làm tư...
-Hà... hà... hà... Không có ham chánh, phó giáo sư mà đòi làm tư? Thế
lấy ai dẫn khách cho anh lúc đó?
-Tức là dẫn bệnh nhân ấy ạ?
-Phải, khách ấy mà...

https://thuviensach.vn

-Chắc là bệnh nhân tự đến lấy...
-Làm sao bệnh nhân tự đến được?
-Nếu bệnh nặng thì có xe chở đến...
-Được rồi, vậy cái người chở bệnh nhân ấy tên là gì?
-Làm sao cháu biết được tên anh ta, anh ta đã chở cho cháu bao giờ đâu.
-Tôi không hỏi tên riêng mà hỏi cái loại người chở khách bệnh nhân ấy
gọi là gì?
-?...
-Loại đó gọi là lái, như là lái buôn ấy... Đằng này là lái y học. Như anh
chẳng hạn, anh cũng không bao giờ gửi bệnh nhân phòng khám công đến
bác sĩ tư, phải không nào? Nếu không ai chỉ thì sao bệnh nhân đến chỗ anh
được? Một điều như thế mà ở nước ngoài người ta cũng không dạy anh hay
sao? Thôi được, bây giờ anh nói đi, thế nào là hữu ái nghề nghiệp?
-Là tương trợ lẫn nhau, phải không ạ?
-Thế là anh không biết rồi,...